Монгол Улс АНУ-тай батлан хамгаалах салбар дахь хоёр талт хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх нь үндэсний аюулгүй байдлыг хангах гадаад бодлогын чухал чиглэл, үр өгөөжтэй хэрэгсэл хэмээн үздэг.
Монгол, АНУ-ын батлан хамгаалах хоёр талт харилцаа албан ёсоор 1991 оноос эхэлсэн боловч харьцангуй богино хугацаанд эрчимтэй хөгжиж, ерөнхий стратегийн түншлэлийн чухал багана болон тогтсон. Тус хамтын ажиллагаа нь Монголын Зэвсэгт хүчний шинэчлэлд, цэргийн байгууллагуудыг бэхжүүлэхэд, ардчилсан иргэний удирдлагыг бэхжүүлэхэд болон батлан хамгаалах нөөцийн менежментэд тус дөхөм болсоор ирсэн. АНУ-ын чадавхи, материаллаг дэмжлэг нь Монголын Зэвсэгт хүчний энхийг сахиулах ажиллагааны чадавхийг ихээхэн нэмэгдүүлсэн юм. Монгол Улс энэхүү шинээр бүрдсэн чадавхид тулгуурлан НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох оролцоогоо өргөжүүлж, олон улсын эвслийн терроризмын эсрэг хүчин чармайлтад хувь нэмрээ оруулж эхэлсэн.
Батлан хамгаалах хамтын ажиллагааны үндсэн чиглэлүүд
- Монголын батлан хамгаалах салбарын шинэчлэлийг дэмжих, цэргийн боловсон хүчний бэлтгэлийг сайжруулах, мэргэжлийн цэргийн боловсролын тогтолцоог бий болгох
- Монголын Зэвсэгт хүчний шинэчлэлд туслах, энхийг сахиулах чадавх болон олон төрлийн үүрэг гүйцэтгэх чадварыг дээшлүүлэх
- Ази-Номхон далайн бүс нутгийн олон талт аюулгүй байдлын хамтын ажиллагааны байгууллагуудад Монголын оролцоог нэмэгдүүлэх, бүс нутгийн аюулгүй байдлын асуудлаар мэдээлэл, мэргэжилтэн солилцох, бүс нутгийн цэргийн итгэлцлийн арга хэмжээнд хувь нэмэр оруулах
Монгол, АНУ-ын батлан хамгаалах хоёр талт хамтын ажиллагаа нь “Монгол Улсын Засгийн газар, АНУ-ын Засгийн газар хооронд цэргийн айлчлал, солилцооны тухай хэлэлцээр” болон бусад холбогдох баримт бичгийн хүрээнд явагдаж байна.
Хоёр улсын батлан хамгаалах салбарын удирдлагуудын өндөр төвшний айлчлал, солилцоо нь хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд 2005 онд, Дэд сайд нар 2000, 2011 онд, ASD-ын төлөөлөгчид 2009, 2013 онд, Номхон далайн командын ерөнхий командлагч болон бусад өндөр албан тушаалтнууд Монгол Улсад айлчилсан. Монголын талаас 2011 онд Батлан хамгаалахын сайд, 2004, 2006, 2011 онуудад Жанжин штабын дарга нар АНУ-д айлчилсан.
Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний бүрэлдэхүүн 2003-2008 онд “Иракийн эрх чөлөө” ажиллагаанд 10 удаагийн ротациар оролцож, мөн 2003 оноос Афганистан дахь эвслийн ажиллагаанд цэргийн алба хааж байна. Энхийг сахиулах чадавхийн хөгжилтэй уялдан Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох оролцоогоо хурдтай өргөжүүлж, өнөөдөр НҮБ-ын мандатын дор 1000 гаруй цэргийн алба хаагч энхтайвны үүрэг гүйцэтгэж байна.
Монгол, АНУ-ын батлан хамгаалах хамтын ажиллагааны хамгийн томоохон арга хэмжээ нь Улаанбаатарын ойролцоох “Таван толгой” энхийн ажиллагааны бэлтгэлийн төвд жил бүр болдог “ХААН ХАЙГУУЛ” олон улсын сургуулилт юм. 2006 оноос хойш зохион байгуулагдаж буй “ХААН ХАЙГУУЛ” нь Ази-Номхон далайн бүсийн энхийг сахиулах сургалтын хуанлийн томоохон арга хэмжээ болон тогтсон.
